Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παρέστη το πρωί στις εορταστικές εκδηλώσεις για την 83η επέτειο από την απελευθέρωση του Καστελλόριζου. Ο Πρωθυπουργός παρακολούθησε τη δοξολογία στον Ιερό Ναό Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στο ακριτικό νησί, κατέθεσε στεφάνι στο Ηρώο και παρέστη στην παρέλαση.
Ακολουθεί η ομιλία του Πρωθυπουργού:
«Κύριε Πρόεδρε της Βουλής, κ. Δήμαρχε, κ. Περιφερειάρχα, κ. Αρχηγέ, κύριοι συνάδελφοι στο κοινοβούλιο, φίλες και φίλοι Καστελλοριζιοί, είμαστε σήμερα μαζί για να τιμήσουμε μια επέτειο η οποία χάραξε το πεπρωμένο του Καστελλόριζου, σφραγίζοντας παράλληλα και την εθνική μας διαδρομή.
Ένα πεπρωμένο που δεν καταγράφεται απλά στα ιστορικά βιβλία, αλλά καθορίζει και τη σύγχρονη ταυτότητα αυτού του τόπου. Γιατί η μοναδική ομορφιά του είναι μόνο η πρώτη του εικόνα, ενώ η αληθινή του δύναμη κρύβεται στις ψυχές των κατοίκων του. Είναι αυτοί, οι γυναίκες, οι άντρες, τα παιδιά του νησιού, που είχαν την αντοχή και το πείσμα να μετατρέπουν τις δοκιμασίες σε αναγεννητικές προσπάθειες.
Κράτησαν έτσι το Καστελλόριζο ζωντανό στο πέρασμα του χρόνου, σφυρηλατώντας με τους αγώνες τους έναν ακριτικό βράχο που πέρασε από χίλια κύματα, όμως δεν λύγισε ποτέ. Σε μία πορεία ταυτισμένη, επαναλαμβάνω, με την πορεία της πατρίδας μας.
Από τη χρυσή εποχή των καπεταναίων του 1821, μέχρι τη θαρραλέα εξέγερση κατά των Οθωμανών το 1913, για να ακολουθήσει στη συνέχεια η γαλλική στρατιωτική παρουσία, η ιταλική κατοχή, μία αλυσίδα από αντιξοότητες, που δυνάμωσαν όμως την εθνική συνείδηση, ώστε στις 13 Σεπτεμβρίου του 1943 το αντιτορπιλικό «Κουντουριώτης» να δέσει επιτέλους σε τούτο το λιμάνι, υψώνοντας τη γαλανόλευκη.
Το νησί έγινε έτσι το πρώτο κομμάτι της ελληνικής γης που ανέπνευσε τον άνεμο της ελευθερίας μετά την καταχνιά του πολέμου. Με τις καμπάνες του Αγίου Κωνσταντίνου να ηχούν χαρμόσυνα και τους Καστελλοριζιούς να πανηγυρίζουν, δίχως όμως να ξέρουν ότι το δράμα θα έχει συνέχεια.
Στην αρχή με τους ανελέητους βομβαρδισμούς των Γερμανών, που υποχωρώντας μετέτρεψαν σε ερείπια πολλά από τα φημισμένα αρχοντικά, λίγο μετά με τον ξεριζωμό των ντόπιων προς τα προσφυγικά στρατόπεδα της Μέσης Ανατολής, αργότερα με την καταστροφική πυρκαγιά του 1944, που αφάνισε ένα μεγάλο μέρος του οικισμού, και τέλος με το τραγικό ναυάγιο του «Empire Patrol», όπου χάθηκαν δεκάδες Καστελλοριζιοί την ώρα του γυρισμού.
Όμως, ακόμα και μέσα στις στάχτες, οι ακρίτες μας δεν έπαψαν να αγωνίζονται. Αφού ελευθερώθηκαν, έκλεισαν με ελπίδες τις πληγές τους. Mε κουράγιο, με μόχθο, με περίσσευμα ψυχής ξανάχτισαν τα σπίτια τους. Kράτησαν άσβεστη την πίστη των προγόνων, αναβιώνοντας τα έθιμα, δίνοντας συνέχεια στις παραδόσεις τους, για να αποτελέσουν τελικά σύμβολα της αγάπης και της πατρίδας, στο πρόσωπο της Δέσποινας Αχλαδιώτου, της αλησμόνητης Κυράς της Ρω.
Με αυτό το ακατάβλητο φρόνημα, οι κάτοικοι της Μεγίστης μαζί με τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα ενσωματώθηκαν στην Ελλάδα το 1948, αποδεικνύοντας πως καμία δοκιμασία δεν είναι ανυπέρβλητη αν υπάρχει ενότητα και πίστη, αν υπάρχει θάρρος και επιμονή. Και αυτό είναι το δίδαγμα που κρατάμε από την ταραγμένη εκείνη εποχή, αλλά και από άλλες νεότερες περιπέτειες.
Ξέρω πόσο μας πίκρανε, ξέρω πόσο σας πίκρανε, κ. Δήμαρχε, η εικόνα του 2010, με το Καστελλόριζο να επιλέγεται ως σκηνικό προκειμένου να ανακοινωθεί το πέρασμα της χώρας στα επώδυνα χρόνια των μνημονίων. Μια σύνδεση που δεν την άξιζε το νησί και που σίγουρα θα ξεχαστεί μαζί με εκείνη την περίοδο και όσα την ακολούθησαν.
Σήμερα, άλλωστε, και εδώ, όπως σε όλη την Ελλάδα, τα πράγματα ευτυχώς είναι διαφορετικά. Έτσι, η Μεγίστη συνεχίζει να υπηρετεί αυτό που αληθινά συμπυκνώνει ο βηματισμός της στον χρόνο: την παρουσία της ως μέρος του εθνικού μας κορμού, την ανεκτίμητη προσφορά μαζί με την καρτεριά και τη λεβεντιά των κατοίκων της, τη φυσική της ομορφιά, αλλά και έναν δυναμισμό που εκπέμπει μια διαρκή προοπτική ελπίδας, από την ανατολική εσχατιά της πατρίδας μας και ολόκληρης της Ευρώπης.
Αυτή ακριβώς η παρακαταθήκη υπερηφάνειας είναι που μας εμπνέει και που ορίζει το δικό μας χρέος απέναντι στο Καστελλόριζο σήμερα, θωρακίζοντας την ασφάλειά του, στηρίζοντας την ανάπτυξή του, βελτιώνοντας την καθημερινότητα των κατοίκων του.
Με μειωμένους φόρους, με τη μόνιμη περικοπή του ΦΠΑ κατά 30%, με επιδοτήσεις, με μηδενικό ΕΝΦΙΑ. Υπάρχουν όμως και ειδικά κίνητρα για δημοσίους υπαλλήλους που υπηρετούν εδώ, όπως για επιχειρήσεις που δημιουργούν θέσεις εργασίας.
Χθες είχαμε την ευκαιρία με τον κ. Δήμαρχο να συζητήσουμε αναλυτικά τις προοπτικές και τις προκλήσεις αυτού του τόσο όμορφου ακριτικού τόπου. Θα ήθελα, λοιπόν, με την ευκαιρία σήμερα να σας πω δυο κουβέντες για ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα στήριξης του ακριτικού μας νησιού, το οποίο πρωτίστως εστιάζεται στο πώς θα μπορέσουμε όχι απλά να κρατήσουμε τους Καστελλοριζιούς στον τόπο τους, αλλά να πείσουμε περισσότερους συμπολίτες να έρθουν και να κάνουν το Καστελλόριζο μόνιμο τόπο κατοικίας.
Πρώτον, λοιπόν, θεσπίζουμε ένα μόνιμο ετήσιο μισθολογικό κίνητρο 5.000 ευρώ για το προσωπικό όλων των δημόσιων υπηρεσιών, των Σωμάτων Ασφαλείας και των Ενόπλων Δυνάμεων που υπηρετούν εδώ. Και βέβαια, το μέτρο θα λειτουργήσει συνδυαστικά με μία πρόσθετη δέσμη κινήτρων από το Υπουργείο Εσωτερικών.
Δεύτερον, και ίσως σημαντικότερο, επιλέξαμε στο Καστελλόριζο να κάνουμε κάτι μοναδικό, αναδεικνύοντας την ιδιαίτερη σημασία του. Στηρίζοντας την τοπική κοινωνία αλλά και όσους σκέφτονται να ξεκινήσουν να κάνουν μια νέα αρχή εδώ, καθιερώνουμε ένα ειδικό κίνητρο εγκατάστασης και παραμονής 5.000 ευρώ ετησίως ανά νοικοκυριό. Το ποσό αυτό είναι αφορολόγητο και ακατάσχετο, ενώ αυξάνεται ανά 1.000 ευρώ για κάθε ανήλικο παιδί. Μια μόνο προϋπόθεση: η συμπλήρωση διαμονής για τουλάχιστον ένα πλήρες έτος στο Καστελλόριζο.
Όσον αφορά τους μόνιμους κατοίκους που ήδη βρίσκονται εδώ, η ενίσχυση, κ. Δήμαρχε, θα δοθεί στις αρχές του 2027. Για τους νέους κατοίκους η καταβολή θα ξεκινήσει από το 2028, θα συνεχιστεί για κάθε επόμενο έτος. Λεπτομέρειες και προϋποθέσεις για το πρόγραμμα θα ανακοινωθούν άμεσα από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας.
Επιπλέον, σε συνέχεια της συζήτησης που είχα χθες με τον κ. Δήμαρχο και τον κ. Περιφερειάρχη, ενισχύουμε τη σύνδεση του νησιού με την ηπειρωτική Ελλάδα και με τα Δωδεκάνησα. Έτσι, ανταποκρινόμενοι και στο διαρκές αίτημα και των συναδέλφων Βουλευτών μας, από τις αρχές του επόμενου έτους προσθέτουμε ένα ακόμα επιδοτούμενο δρομολόγιο Blue Star την εβδομάδα στη γραμμή Πειραιάς-Ρόδος-Καστελλόριζο, αυξάνοντας σημαντικά τις δυνατότητες μετακίνησης προς το νησί. Κάθε Τετάρτη, όπως ζητήσατε. Θα ξεκινήσει αυτό το δρομολόγιο από τις αρχές του επόμενου έτους.
Θα το ξαναπώ: το Καστελλόριζο δεν είναι ένα ακόμα από τα νησιά μας. Είναι βαθιά χαραγμένο στην καρδιά κάθε Ελληνίδας και κάθε Έλληνα και ταυτόχρονα, μαζί με τον Δήμαρχο, τον Περιφερειάρχη, αλλά και υπό την κεντρική επίβλεψη της κυβέρνησης, θα ολοκληρώσουμε τα μεγάλα έργα, για να αναβαθμίσουμε επιτέλους τις υποδομές του νησιού, κλείνοντας έτσι εκκρεμότητες δεκαετιών.
Από την αποκατάσταση του κεντρικού λιμανιού, μέχρι τις νέες μονάδες αφαλάτωσης και κυρίως και σημαντικότερο το νέο δίκτυο αποχέτευσης, τον βιολογικό καθαρισμό και το δίκτυο ύδρευσης. Αυτές οι εκκρεμότητες πρέπει μέσα στα επόμενα χρόνια να έχουν ολοκληρωθεί.
Αυτά δεν είναι ούτε τυχαία ούτε αποσπασματικά μέτρα. Είναι οι «ψηφίδες» μιας ενιαίας πολιτικής, που δηλώνει ξεκάθαρα ότι δεν υπάρχουν πολίτες δύο ταχυτήτων, ειδικά εδώ που ο τουρισμός συνδυάζεται με τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος και την προστασία της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, ώστε οι νέοι να μπορούν να ζήσουν, να εργαστούν και να δημιουργούν οικογένειες στον τόπο τους.
Και κάτι τελευταίο: είχα την ευκαιρία να επικοινωνήσω, κ. Δήμαρχε, με τη διοίκηση της HELLENiQ ENERGY, η οποία και θα αναλάβει ως δωρεά προς τον νησί την πλήρη ανακατασκευή των παλιών κατοικιών, έτσι ώστε να μπορούμε, επιτέλους, να στεγάζουμε δωρεάν στο Καστελλόριζο τους γιατρούς μας, τους εκπαιδευτικούς μας, τους λιμενικούς μας, τους δημόσιους λειτουργούς.
Άκουσα χθες, λογικό είναι, δικαιολογημένα παράπονα από εκπαιδευτικούς. Σκεφτείτε έναν εκπαιδευτικό, ο οποίος μπορεί να έρθει από τη Θεσσαλονίκη, να ταξιδεύει τρεις μέρες για να έρθει μέχρι εδώ, σκεφτείτε το αυξημένο κόστος.
Σε αυτούς τους ανθρώπους, για να μπορούν τα παιδιά αυτά να έχουν τις ίδιες ελπίδες και τις ευκαιρίες που αξίζουν και που δικαιούνται, το ελάχιστο το οποίο μπορούμε να κάνουμε είναι να παρέχουμε δωρεάν ποιοτική στέγη, σε όλους τους δημόσιους λειτουργούς οι οποίοι θα έρθουν να υπηρετήσουν στο Καστελλόριζο.
Κύριε Δήμαρχε, το έργο αυτό με την ευγενική χορηγία της HELLENiQ ENERGY θα ξεκινήσει αμέσως, με το που θα εξασφαλίσουμε τις σχετικές άδειες.
Όλα αυτά έχουν σημασία όχι μόνο για τη ζωή σήμερα, αλλά και για το αύριο. Ένα αύριο που δεν αφορά μόνο τους μόνιμους κατοίκους του νησιού, αλλά και τους απόδημους Καστελλοριζιούς, ειδικά αυτούς της Αυστραλίας. Είχα την ευκαιρία να συναντήσω αρκετούς από αυτούς, οι οποίοι επιλέγουν κάθε χρόνο το Καστελλόριζο για τον τόπο των διακοπών τους. Και αυτοί, θέλω να θυμίσω, θα κληθούν για πρώτη φορά να ψηφίσουν -για το καλό και της ιδιαίτερης πατρίδας τους- από τον μόνιμο τόπο διαμονής τους στις επόμενες εθνικές εκλογές.
Προϋπόθεση, βέβαια, για όλα τα παραπάνω, αποτελεί ένα τρίπτυχο: σιγουριά, σταθερότητα και συνέπεια. Κάτι που η κυβέρνηση υπηρετεί, ασκώντας μια υπεύθυνη, πατριωτική και ρεαλιστική εξωτερική πολιτική. Όμως, φροντίζοντας, κ. Αρχηγέ, να ενισχύει και την αποτρεπτική της ισχύ. Είναι μια δίδυμη προτεραιότητα, που επιτρέπει σήμερα στην Ελλάδα να αναγνωρίζεται ως μια δύναμη ασφάλειας και ειρήνης σε ολόκληρη την περιοχή.
Με την ευκαιρία αυτή, μάλιστα, από αυτόν τον ελληνικό και ευρωπαϊκό «προμαχώνα», να επαναλάβω προς τους γείτονές μας ότι επιδιώκουμε σχέσεις φιλικές, χωρίς εντάσεις και χωρίς προκλήσεις, με προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο και στο Δίκαιο της Θάλασσας.
Θα υπογραμμίσω, ωστόσο, ότι η σύνεσή μας δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως αδυναμία. Εσείς, εξάλλου, το ξέρετε καλύτερα από τον καθένα, ζώντας καθημερινά τόσο κοντά σε μία χώρα με την οποία η ίδια η γεωγραφία θέλησε να συνυπάρχουμε.
Δεν απειλούμε κανέναν, αλλά δεν δεχόμαστε απειλές και υποδείξεις από κανέναν. Είμαστε έτοιμοι να προασπίσουμε την εθνική μας ακεραιότητα και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα, με τον διάλογο όμως -θα το ξαναπώ- να αποτελεί μία επιλογή αυτοπεποίθησης και πίστης στο Διεθνές Δίκαιο.
Κι επειδή ακριβώς εδώ, στο ανατολικότερο άκρο της πατρίδας μας, τα σύνορα της Ελλάδος ταυτίζονται με τα σύνορα της Ευρώπης, εδώ ακριβώς σε αυτόν τον τόπο, το μήνυμα που εκπέμπει η Μεγίστη έχει τη δική του ξεχωριστή σημασία, γιατί το έδαφός της είναι και ευρωπαϊκό έδαφος.
Αποτελεί, συνεπώς, έναν εμβληματικό τόπο, για να διατυπωθεί η πρόθεσή μας για ένα μέλλον ειρήνης, με κλειστές τις πόρτες σε όλες τις αναθεωρητικές βλέψεις, αλλά και ανοιχτό τον δρόμο στον αμοιβαίο σεβασμό και τη διεθνή νομιμότητα.
Αυτή είναι η εθνική γραμμή την οποία ακολουθούμε από το 2019, οδηγώντας σε χειροπιαστά αποτελέσματα, τα οποία ενισχύουν την πατρίδα μας σε όλα τα πεδία: στην άμυνα, στη διπλωματία, στην οικονομία, στην κοινωνική συνοχή.
Γιατί, όπως είπα και στη Θεσσαλονίκη, τώρα είναι ο καιρός η συλλογική πρόοδος να γίνει ορατή στη ζωή του κάθε πολίτη, σε μία Ελλάδα ευημερίας, που θα ευημερούν πρώτα και πάνω απ’ όλα οι Έλληνες.
Και αυτό, κλείνοντας, κυρίες και κύριοι, το οφείλουμε κυρίως σε εσάς, που φυλάτε τις «Θερμοπύλες του Αιγαίου».
Θέλω, λοιπόν, να ξέρετε ότι ολόκληρος ο Ελληνισμός και σας ευγνωμονεί και σας θαυμάζει, γι’ αυτό και θεωρώ ότι στο Καστελλόριζο, την πανέμορφη αυτή «πύλη» της Ελλάδος και της Ευρώπης, οι καρδιές όλων των Ελληνίδων και όλων των Ελλήνων χτυπούν σήμερα λίγο πιο δυνατά, γιορτάζοντας αυτή τη μεγάλη επέτειο, με ενότητα, με πίστη στις δυνάμεις μας και με αισιοδοξία για το αύριο.
Σας ευχαριστώ από καρδιάς, χρόνια πολλά στο Καστελλόριζο».
