ΑΝΝΑ ΔΟΛΛΑΡΗ
Σύσσωμη η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με αμείωτο ενδιαφέρον τα δύο φλέγοντα ζητήματα, η πορεία των οποίων ενδέχεται να πυροδοτήσει εξελίξεις αλλά και κλυδωνισμούς στο παγκόσμιο γίγνεσθαι, πολύ πιθανό και σε αναδιαμόρφωση του γεωπολιτικο-οικονομικού καμβά.
Ο λόγος για την ελληνοτουρκική κρίση σε συνάρτηση με τα «δρώμενα» στο Αιγαίο και η πτωτική πορεία της οικονομίας στη γείτονα χώρα, με την ανεξέλεγκτη κατολίσθηση της τουρκικής λίρας, της οποίας η συναλλαγματική ισοτιμία με το ευρώ έχει διαμορφωθεί στις 8,9865 λίρες, καταγράφοντας ιστορικό χαμηλό.
Την ώρα που η τουρκική οικονομία βρίσκεται στο ναδίρ, ο υπερβολικά φιλόδοξος και συνάμα αλαζονικός Σουλτάνος συνεχίζει να αναλώνεται στο να επιδεικνύει κρεσέντο επιθετικότητας προς την Ελλάδα και συνολικότερα προς τη Δύση.
Αξίζει να σημειωθεί βέβαια, ότι την ημέρα που ο διεθνής οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Moody’s έδωσε ένα ηχηρότατο χαστούκι στην Τουρκία, κλείνοντας της το δρόμο για τοποθέτηση ξένων κεφαλαίων στη χώρα ,ο Ταγίπ Ερντογάν απέσυρε το Oruc Reis στην Αττάλεια.
Ρίχνοντας μία σκωπτική αλλά αντικειμενική ματιά στα γεγονότα, πολύ εύκολα διαπιστώνει κανείς, πως παρά τους λεονταρισμούς και τους βρυχηθμούς του Ερντογάν και κορυφαίων αξιωματούχων της κυβέρνησής του –για παράδειγμα του Μεβλούτ Τσαβούτσογλου του Τούρκου ΥΠΕΞ, «να θυμηθούν αυτοί που μας προκαλούν όταν τους ρίξαμε στη θάλασσα»-, «Εμείς θα κάνουμε αυτό που πρέπει σε όσους μας θεωρούν εχθρούς τους», η κατάσταση στη χώρα της Ανατολίας μόνο ρόδινη δεν είναι.
Αυτή τη στιγμή τα εξωτερικά χρέη της Τουρκίας ανέρχονται στα 450 δισεκατομμύρια δολάρια ενώ τα ακαθάριστα συναλλαγματικά αποθέματα έχουν μειωθεί περισσότερο από 44,9 δις δολάρια, περιορίζοντας δραματικά την ικανότητα της Τουρκίας να διατηρήσει το ισοζύγιο των πληρωμών της .
2.300 επιχειρήσεις βαρύνονται με το 85% των δανείων που έχουν εκδοθεί σε ξένο νόμισμα ενώ παράλληλα το αυξημένο κόστος ενέργειας έχει αγγίξει και τείνει να ξεπεράσει το ιλιγγιώδες ποσό των 293 δισεκατομμυρίων, αφού οι εταιρείες επιβαρύνονται με το κόστος πετρελαίου σε δολάρια.
Είναι επίσης γεγονός ότι η χώρα βρισκόταν ήδη σε οικονομικό τέλμα όταν ο Ερντογάν ανέλαβε τη διακυβέρνησή της.
Ένα χρόνο μετά πολλοί έκαναν λόγο για ένα success story το οποίο βασίστηκε σε δανεισμό και κατόπιν δανεισμό με ξένο νόμισμα. Ακόμη και οι τουρκικές εταιρείες βασίστηκαν σε χάρτινους πύργους, αφού ο δανεισμός τους αγγίζει τα 211 δις δολάρια, με τις κακές γλώσσες να ισχυρίζονται ότι αποτέλεσε μία από τις βασικές αιτίες που ο Ερντογάν προχώρησε σε πρόωρες εκλογές.
Γιατί ποιος μπορεί πια να αρνηθεί ότι οικονομία και πολιτική δεν είναι συγκοινωνούντα δοχεία, όχι μόνο στο εσωτερικό πεδίο της κάθε χώρας αλλά και συνολικά στη χοάνη της παγκοσμιοποίησης;
Μία δήλωση ενός πολιτικού και οι χρηματιστηριακοί δείκτες καταρρέουν ή ακόμη και επενδύσεις αποσύρονται ή αναβάλλονται εν μια νυκτί.
Εάν δε η δήλωση είναι δια στόματος του εκάστοτε πλανητάρχη, οι κλυδωνισμοί ή σε κάποιες ευτυχείς περιστάσεις η ανάκαμψη, πραγματοποιούνται αυτομάτως σε παγκόσμιο επίπεδο.
Όπως γράφτηκε στην τουρκική εφημερίδα «Καράρ» : « Η οξύτητα του οικονομικού προβλήματος στη χώρα μας είναι απλά η αντανάκλαση των λανθασμένων πολιτικών που ακολουθήθηκαν τα τελευταία χρόνια από το κόμμα AKP».
Η μεταστροφή του Τούρκου Προέδρου και η στροφή των 360 μοιρών από την πλήρη υποταγή στο ΔΝΤ το οποίο αποχώρησε από την Τουρκία το 2008 σε απόλυτη ανεξαρτητοποίηση αλλά και απόκλιση από τους κανόνες των διεθνών αγορών με έναν ανεξέλεγκτο εξωτερικό δανεισμό, σε συνδυασμό με την κατασκευή πολυάριθμων αλλά συχνά μη λειτουργικών δημοσίων έργων, τα οποία όμως κόστισαν μυθικά ποσά, ήταν πολύ επιβαρυντικοί παράγοντες για την ασθμαίνουσα οικονομική ατμομηχανή της χώρας.
Επιπροσθέτως, η εμπλοκή της Τουρκίας σε πολέμους όπως στη Συρία με τεράστια κόστη εις βάρος της χώρας αλλά και τη γεωπολιτική υποβάθμισή της αφού η Ρωσία αποδείχτηκε ο κυρίαρχος του παιχνιδιού, κάνοντας τον Ερντογάν να στραφεί στη Λιβύη και να καταβάλλει προσπάθειες να σφετεριστεί κομμάτι από κοιτάσματα πετρελαίου και ό,τι άλλο θα μπορούσε, είναι επίσης αδύναμοι κρίκοι στη ροή της οικονομίας.
Η ξέφρενη και ανεξέλεγκτη επεκτατική πολιτική χωρίς όμως συνυπολογισμό όλων των παραμέτρων και των συνεπειών και η αγωνιώδης μανία της αναβίωσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αποδεικνύεται πως δεν ήταν εν τέλει η μαγική συνταγή για τη γειτονική χώρα αλλά ούτε και για τον ίδιο.
Σύμφωνα με αναλυτές αλλά και Τούρκους οικονομολόγους, όλο αυτό το εκρηκτικό αλλά ασταθές κλίμα έχει απομακρύνει σοβαρούς επενδυτές .Ταυτόχρονα έχει ωθήσει τεράστια μερίδα Τούρκων πολιτών να στρέφεται σε ξένα νομίσματα ή να αποσύρει τις καταθέσεις του ,με τον πληθωρισμό να έχει σκαρφαλώσει στο 16% και ο απλός κόσμος να δυσκολεύεται να αγοράσει βασικά αγαθά.
Σίγουρα η προκλητική επίδειξη πλούτου και η κατασκευή παλατιών της οικογένειας Ερντογάν, δε βοηθούν ούτε στη μεταστροφή κλίματος υπέρ της πολιτικής του αλλά ούτε και σε ουσιαστικότερες λύσεις.
Η δε αμφισβήτησή του σε εξειδικευμένους αναλυτές όπως στο πρόσωπο του Νομπελίστα οικονομολόγου Μίλτον Φρίντμαν, έχει προκαλέσει ανησυχία. Ο Πρόεδρος διαφώνησε δημοσίως με τον κύριο Φρίντμαν, όταν εκείνος συμβούλευσε το οικονομικό επιτελείο του Προέδρου να προχωρήσει στην αύξηση των επιτοκίων του εξωτερικού δανεισμού με σκοπό να αναχαιτιστεί η ανοδική πληθωριστική τάση .
Μέχρι στιγμής τα γεγονότα δε δικαιώνουν τον κ.Ερντογάν, αφού η οικονομία αιμορραγεί και οι Τούρκοι πολίτες αγωνιούν.
Το ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: Μπορεί ένας αλαζονικός ηγέτης που προσπαθεί παντοιοτρόπως να γράψει τη δική του ιστορία ,και που έχει διατάξει τη σύλληψη ακόμη και δημοσιογράφων που εναντιώθηκαν στην πολιτική του, να παραδεχτεί ότι ίσως έκανε λάθος;
Κάτι τέτοιο μοιάζει με σενάριο επιστημονικής φαντασίας .Τί κάνει λοιπόν; Στρέφεται προς άλλες μεθόδους, επιλέγοντας τους κοντινότερους στόχους για ευνόητους λόγους.
Υψώνει ακόμη και με ψεύδη ότι δήθεν απειλείται, το εθνικιστικό φρόνημα της χώρας ώστε να κερδίσει τις χαμένες εντυπώσεις, να συσπειρώσει το κοινό του ,να φανατίσει και να αποπροσανατολίσει από τα πραγματικά προβλήματα .
Έτσι λοιπόν προχωρά σε αλυτρωτικές δηλώσεις εναντίον της Ελλάδας ,ισχυρίζεται ότι απειλείται και ότι κινδυνεύει άρα εμμέσως νομιμοποιεί οποιαδήποτε πράξη του και παραβίαση των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου.
Στέλνει το Οruc Reis στο Αιγαίο συνοδεία πολεμικών πλοίων και προετοιμάζεται για πόλεμο ή τουλάχιστον έτσι δείχνει.
Άραγε είναι ακριβώς έτσι; Μόνο κάποιος αφελής δε θα αντιλαμβανόταν ότι ο φιλόδοξος Πρόεδρος θέλει να είναι ένας εκ των πρωταγωνιστών στην παγκόσμια γεωπολιτική σκακιέρα.
Ναι, έχει ονειρευτεί τη γαλάζια πατρίδα και κέρδη δισεκατομμυρίων δολαρίων από κοιτάσματα φυσικού αερίου –εξ’ού και η δήλωση του Τούρκου ΥΠΕΞ για πλήρη ανεξαρτητοποίηση της Τουρκίας την ημέρα που εντόπισαν φυσικό αέριο στη Μαύρη θάλασσα – όμως και πάλι δεν υπολόγισαν έναν σοβαρό παράγοντα.
Όπως ανακοίνωσε ο Ούρλιχ Λέοντσμαν ,επικεφαλής έρευνας ξένων συναλλαγών στην Commertzbank ,απαιτείται τουλάχιστον μια 20ετία ώστε να είναι αξιοποιήσιμο το συγκεκριμένο κοίτασμα ενώ οι εξαιρετικά μορφωμένοι επενδυτές σε αντίθεση με το συχνά βιαστικό και χειμαρρώδη Πρόεδρο, δεν πιστεύουν πως η εξόρυξη φυσικού αερίου ή άλλων κοιτασμάτων θα αντισταθμίσει το τρέχον έλλειμμα του ισοζυγίου της Τουρκίας ειδικότερα όταν το δημόσιο χρέος έχει εκτοξευτεί.
Εν ολίγοις, το κυβερνών κόμμα της Τουρκίας στη δίνη της οικονομικής κρίσης και στον τυφώνα των πολιτικών τριγμών και αποκαλύψεων ,περί παράνομου πλουτισμού του Ερντογάν, παράνομου εμπορίου χρυσού και χρηματοδότηση τρομοκρατών του ISIS ,επιχειρεί εις βάρος άλλων χωρών και φυσικά της δικής μας να εντοπίσει το αδύναμο σημείο ή την άτυχη στιγμή και να υφαρπάξει ότι μπορεί, μήπως σωθεί πριν βυθιστεί.
Όσο για την Ευρώπη; Δήθεν κρατά ισορροπίες και επιθυμεί διάλογο ανάμεσα σε Αθήνα και Αγκυρα, αλλά αυτό που πραγματικά επιθυμεί και μάλιστα διακαώς είναι να μην καταρρεύσει πλήρως η τουρκική οικονομία και συμπαρασύρει το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα στα τάρταρα, αφού έχει στο χαρτοφυλάκιό του τουρκικά ομόλογα 154 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Από τον Ευρωπαϊκό κορβανά έχουν φύγει υπό τη μορφή δανεισμού προς την Τουρκία δεκάδες δισεκατομμυρίων ευρώ.
Στην πρώτη γραμμή η Ισπανία με 82,2 δις ευρώ ,η Ιταλία με 22 δις και ακολουθούν και άλλες χώρες οι οποίες τη χρονική αυτή περίοδο βιώνουν ως εφιαλτικό σενάριο το ενδεχόμενο να χάσουν χρήματα και να μην εξυπηρετηθούν ούτε τα δάνειά τους κυρίως από τουρκικές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές ούτε στην επόμενη προγραμματισμένη συνδιάσκεψη, πρόκειται να τεθεί σοβαρά το θέμα κυρώσεων εναντίον της Τουρκίας, δεδομένου επίσης ότι κάτι τέτοιο επιθυμούν μόνον η Ελλάδα, η Κύπρος και η Αυστρία. Οι υπόλοιπες χώρες ήδη έχουν προλειάνει το έδαφος ακόμη και η Βουλγαρία ,η οποία τόνισε πως δεν έχει κανένα ιδιαίτερο πρόβλημα με την Τουρκία, αν και παλαιότερα δήλωνε ορκισμένος εχθρός της. Εξάλλου με μια αγορά των 85 εκατομμυρίων ανθρώπων ποιος αλήθεια έχει ιδιαίτερο πρόβλημα;
Έτσι λοιπόν η Τουρκία θα συνεχίσει να εκβιάζει την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω στρατιωτικής της παρουσίας στη Μεσόγειο, ενώ η Ευρώπη θα αφήνει να διαχέονται πληροφορίες πως η Τουρκία θα αναγκαστεί να μπει εκ νέου κάτω από την ομπρέλα του ΔΝΤ με ότι αυτό συνεπάγεται .
Εμείς στην Ελλάδα κάπου στη μέση των διπλωματικών παιχνιδιών και φυσικά πληρώνοντας πια τις συνέπειες μίας ασθενούς εξωτερικής πολιτικής ετών,και φυσικά την εξαιρετικά ανεκτική μας στάση απέναντι στο προσφυγικό αλλά και γενικότερα απέναντι στο νεποτισμό και τον ισλαμικό φονταμενταλισμό της γείτονος χώρας.
Σύμφωνα πάντως με τις επίσημες ανακοινώσεις εκατέρωθεν και προ των πυλών της κατάρρευσης της τουρκικής οικονομίας και των δεκάδων ανοιχτών μετώπων του κ. Ερντογάν, ο διάλογος και οι διερευνητικές επαφές ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία ξεκινούν εκ νέου .Προς το παρόν όλοι αναμένουν εναγωνίως να ακούσουν τις παράλογες απαιτήσεις της Τουρκίας, με κύρια τη συνεκμετάλλευση στο Αιγαίο όπως και πόσο θα κρατήσει αυτή η ισορροπία του τρόμου. Ιδωμεν.
